Ανακοινώσεις & Δελτία τύπου


Επιστήμονες ανακαλύπτουν τα μυστικά του θαλάσσιου πυθμένα στην περιοχή των Μεθάνων  (12/05/2017)
Ο Σαρωνικός κόλπος έχει δημιουργηθεί από τη δράση εφελκυστικών δυνάμεων, οι οποίες και προκαλούν πολυάριθμες σεισμικές δονήσεις ενώ η περιοχή χαρακτηρίζεται και από  πρόσφατη ηφαιστειότητα στη χερσόνησο των Μεθάνων (Εικ.1), 50 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της Αθήνας. Πριν από περίπου 2000 χρόνια ο Έλληνας Γεωγράφος Παυσανίας περιέγραψε τις ηφαιστειακές εκρήξεις τόσο στο χερσαίο χώρο των Μεθάνων όσο και κατά μήκος των ακτών υποδεικνύοντας την ύπαρξη υποθαλάσσιων ηφαιστείων. Το 1987, για πρώτη φορά, συλλέχθηκαν ηφαιστειακά πετρώματα από την ακτή των Μεθάνων, αλλά το μέγεθος και η ηλικία των υποθαλάσσιων ηφαιστείων παρέμειναν άγνωστα.

Για το λόγο αυτό,  Γερμανοί και Έλληνες  επιστήμονες με επικεφαλής τον Καθ. Κ. Haase, τον Δρ C. Beier από το Friedrich-Alexander-Universität Erlangen-Nürnberg (Γερμανία) και την Επικ. Καθηγήτρια Π. Νομικού από το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών αποφάσισαν να μελετήσουν λεπτομερώς την υποθαλάσσια αυτή περιοχή, προκειμένου να προσδιοριστεί πιθανή ένδειξη πρόσφατης ηφαιστειακής δραστηριότητας και να μελετηθεί η σχέση των υποθαλάσσιων ηφαιστείων με τα χερσαία ηφαίστεια στα Μέθανα.

Γερμανοί και Έλληνες επιστήμονες  εξερεύνησαν την περιοχή του υποθαλάσσιου ηφαιστείου Παυσανίας για 12 ημέρες με το Γερμανικό ερευνητικό σκάφος R/V Poseidon. Η λεπτομερής χαρτογράφηση της περιοχής του υποθαλάσσιου ηφαιστειακού χώρου ανέδειξε πολλαπλά ηφαιστειακά κέντρα με ύψη που φθάνουν τα 200 μέτρα πάνω από τον πυθμένα.

Το υποθαλάσσιο τηλεχειριζόμενο όχημα (ROV) PHOCA (Εικ.2) του Ερευνητικού Κέντρου «GEOMAR Helmholtz Center for Ocean Research» της Γερμανίας χρησιμοποιήθηκε για τη μελέτη και δειγματοληψία των ηφαιστειακών κέντρων.

Τα βίντεο και οι εικόνες από το ROV μαζί με περίπου 100 δείγματα ηφαιστειακών πετρωμάτων (Εικ.3) θα αποτελέσουν μοναδική γνώση για τη γεωλογία του Σαρωνικού κόλπου. Τα πρώτα συμπεράσματα της έρευνας υποδεικνύουν ότι ο Παυσανίας αποτελείται από τουλάχιστον έξι μικρότερα ηφαιστειακά κέντρα που ήταν ενεργά σε διαφορετικούς χρόνους. Ορισμένα από τα ηφαιστειακά οικοδομήματα καλύπτονται από ιζήματα και η ηλικία τους μπορεί να είναι αρκετών δεκάδων χιλιάδων χρόνων. Τα δύο μεγαλύτερα ηφαιστειακά κέντρα δομούνται από πρόσφατες λάβες και πιθανώς να αντιπροσωπεύουν τις περιοχές των ιστορικών ηφαιστειακών εκρήξεων που περιγράφει ο Παυσανίας.

Οι επιστήμονες θα ερευνήσουν περεταίρω τα βαθυμετρικά δεδομένα και τα δείγματα για να καθορίσουν τις ηλικίες και την εξέλιξη των ηφαιστειακών κέντρων, παρέχοντας  πληροφορίες για την ηφαιστειακή ιστορία των Μεθάνων και γενικότερα την γένεση της ηφαιστειότητας στο Δυτικό Αιγαίο.

 

Εικ.2: Το υποθαλάσσιο τηλεχειριζόμενο όχημα (ROV) PHOCA.

 

Εικ.3: Δείγμα ηφαιστειακού πετρώματος από τον υποθαλάσσιο χώρο του «Παυσανία».